16.09.1891 - 24.12.1980

Karl Dönitz pochodził z pruskiej, patriotycznie wychowanej rodziny urzędniczej, dorastał w środowisku silnie związanym z państwem i armią, wcześnie zdecydował się na karierę wojskowego marynarza i w młodym wieku wstąpił do Cesarskiej Marynarki Wojennej, gdzie przeszedł szkolenie oficerskie i zdobył pierwsze doświadczenia na morzu.

W 1912 roku został oficerem wachtowym na lekkim krążowniku SMS Breslau, na którego pokładzie służył do 1916 roku, uczestnicząc w rejsach po Morzu Śródziemnym i działaniach wojennych u boku floty tureckiej, następnie przeniósł się do rodzącej się broni podwodnej, najpierw jako oficer wachtowy, a wkrótce jako dowódca jednostki typu podwodnego, pod koniec pierwszej wojny światowej jego okręt został zatopiony na Morzu Śródziemnym przez jednostki brytyjskie, a on sam wraz z załogą trafił na około rok do niewoli, co było dla niego ciężkim, ale formującym doświadczeniem.

Po wyjściu z niewoli Dönitz powrócił do niemieckiej marynarki wojennej, która w warunkach traktatu wersalskiego funkcjonowała już jako niewielka Reichsmarine, dowodził między innymi torpedowcem g 8 oraz flotyllą torpedowców, zdobywając opinię energicznego i wymagającego dowódcy, od 1924 do 1927 roku pracował w dowództwie marynarki jako referent dyscyplinarny, a następnie został pierwszym oficerem w Sztabie Dowództwa Morza Północnego, łączył doświadczenie liniowe z pracą sztabową, co sprzyjało dalszym awansom.

W 1934 roku objął roczną służbę jako dowódca szkolnego krążownika Emden, na którym kształcono młodych oficerów, rok później, w 1935 roku, kiedy oficjalnie zaczęto odbudowywać niemiecką flotę wojenną, Dönitz został skierowany ponownie do broni podwodnej, najpierw jako dowódca pierwszej flotylli okrętów podwodnych Weddigen, a wkrótce jako dowódca wszystkich U bootów Kriegsmarine, tworzył od podstaw taktykę ich użycia, system dowodzenia oraz szkolenia załóg, szybko wyrósł na głównego specjalistę od wojny podwodnej w III Rzeszy.

Podczas drugiej wojny światowej Dönitz przez pierwsze lata bezpośrednio kierował działaniami U bootów na Atlantyku, organizując taktykę tak zwanych wilczych stad, związaną z masowymi atakami na alianckie konwoje, zatopienie tysięcy statków handlowych miało odciąć Wielką Brytanię od dostaw i zmusić ją do kapitulacji, z czasem jednak przewaga techniczna i liczebna aliantów, rozwój radaru, lotnictwa morskiego i środków zwalczania okrętów podwodnych odwróciły sytuację, straty U bootów zaczęły gwałtownie rosnąć, mimo to Dönitz aż do 1943 roku pozostawał symbolem wojny podwodnej i cieszył się zaufaniem Hitlera.

W styczniu 1943 roku, po konflikcie Hitlera z dotychczasowym dowódcą floty Erichem Raederem, Dönitz został mianowany naczelnym dowódcą Kriegsmarine, otrzymał stopień wielkiego admirała i odpowiadał już nie tylko za U booty, ale za całą marynarkę wojenną, w końcowej fazie wojny jego możliwości działania były jednak mocno ograniczone, flota powierzchniowa została w dużej części zniszczona lub unieruchomiona, a okręty podwodne ponosiły coraz większe straty, Dönitz skupiał się na osłonie wycofywania wojsk i ewakuacji ludności z Prus Wschodnich i innych obszarów zagrożonych przez Armię Czerwoną.

W testamencie politycznym sporządzonym w kwietniu 1945 roku Adolf Hitler wyznaczył Karla Dönitza na swojego następcę na stanowisku głowy państwa, po samobójstwie Hitlera 30 kwietnia 1945 roku Dönitz został formalnie ostatnim wodzem III Rzeszy i stanął na czele tak zwanego rządu tymczasowego we Flensburgu, próbował jeszcze prowadzić rokowania i ewakuacje, ale realna władza była już znikoma, 8 maja 1945 roku w imieniu Niemiec podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji sił zbrojnych, po czym wkrótce został aresztowany przez aliantów.

Po wojnie Dönitz stanął przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze jako ostatni przywódca III Rzeszy, był oskarżony o udział w prowadzeniu wojny napastniczej i o kierowanie działaniami U bootów z naruszeniem prawa wojennego, trybunał skazał go na dziesięć lat więzienia, karę odbywał w więzieniu w Spandau, po zwolnieniu w 1956 roku zamieszkał w miejscowości Aumühle koło Hamburga, napisał wspomnienia między innymi książkę dziesięć lat i dwadzieścia dni w których przedstawiał własną wersję wydarzeń wojennych, zmarł 24 grudnia 1980 roku, pochowany został z udziałem licznej grupy byłych oficerów Kriegsmarine.

Zdjęcie:
Public Domain, Wikimedia Commons