30.11.1882 - 19.08.1944

Günther Adolf Ferdinand von Kluge urodził się 30 października 1882 roku w Poznaniu, wówczas Posen w Królestwie Prus, pochodził z rodziny o silnych tradycjach wojskowych, jego ojciec był pruskim oficerem, a wychowanie w środowisku junkrów i korpusu oficerskiego od dzieciństwa kierowało go ku karierze w armii, po ukończeniu szkół kadetów wstąpił w 1901 roku do pruskiej artylerii polowej.

W pierwszych latach służby von Kluge był oficerem liniowym w artylerii polowej, od 1907 roku jako podporucznik 46 pułku artylerii polowej stacjonującego w Wolfenbüttel, następnie ukończył Akademię Wojenną w Berlinie i jako porucznik został przydzielony do Sztabu Generalnego, zyskując elitarny status oficera sztabowego, który otwierał drogę do dalszych awansów, jeszcze przed 1914 rokiem uchodził za zdolnego planistę o dużej sumienności i dyscyplinie.

Podczas pierwszej wojny światowej von Kluge służył jako oficer Sztabu Generalnego przy różnych związkach operacyjnych, między innymi w sztabie XXI Korpusu, brał udział w działaniach na froncie zachodnim we Francji oraz na odcinkach powiązanych z państwami sojuszniczymi, był ciężko ranny w bitwie pod Verdun, co na pewien czas wyłączyło go z czynnej służby, do armii wrócił dopiero po zakończeniu działań wojennych, w 1919 roku, jako oficer sztabowy trzeciej dywizji piechoty, wojnę zakończył w stopniu majora i ze znacznym doświadczeniem sztabowym.

W okresie międzywojennym Kluge pozostał w Reichswehrze, od 1923 roku pracował w Ministerstwie Reichswehry, a następnie obejmował kolejne dowództwa liniowe, w 1926 roku został dowódcą trzeciego pułku artylerii w Żaganiu, później szefem sztabu pierwszej dywizji kawalerii stacjonującej we Frankfurcie nad Odrą, a w 1928 roku dowódcą drugiego pułku artylerii w Schwerinie, systematycznie awansował, w 1927 roku otrzymał stopień generała majora, w 1929 roku generała porucznika, a w 1932 roku dowództwo artylerii III Korpusu w Berlinie, należał do grona kluczowych dowódców artylerii w małej, ale dobrze wyszkolonej armii Republiki Weimarskiej.

Po dojściu Hitlera do władzy Kluge zaczął szybko piąć się w hierarchii Wehrmachtu, do stycznia 1933 roku był pułkownikiem, w tym samym roku awansował na generała majora, w kwietniu 1934 roku został generałem porucznikiem, a od 1936 roku generałem artylerii, w grudniu 1938 roku powierzono mu dowodzenie dużym związkiem operacyjnym oznaczanym jako Grupa Armii 6, która brała udział w pokojowym zajęciu Sudetów przez wojska niemieckie, po kryzysie monachijskim objął dowództwo VI Okręgu Wojskowego, na krótko stracił dowództwo w wyniku reorganizacji kadrowych, lecz już wraz z wybuchem wojny został ponownie powołany do czynnej służby.

W kampanii polskiej we wrześniu 1939 roku Kluge dowodził czwartą armią, która nacierała z Pomorza i Prus Wschodnich, brał udział w przełamaniu polskiej obrony na północy i okrążaniu wojsk polskich wycofujących się w kierunku Wisły, za udział w walkach został odznaczony Krzyżem Żelaznym i nagrodzony wysoką sumą pieniężną, w kampanii francuskiej 1940 roku jego armia ponownie odegrała ważną rolę, uczestnicząc w przełamaniu frontu pod Sedanem i szybkim marszu ku kanałowi La Manche, za te sukcesy 19 lipca 1940 roku został awansowany do stopnia feldmarszałka, stając się jednym z najwyższych dowódców frontowych Wehrmachtu.

W 1941 roku, po rozpoczęciu wojny ze Związkiem Radzieckim, Kluge objął dowodzenie nad dużym związkiem operacyjnym na froncie wschodnim, należał do grona dowódców prowadzących natarcie w składzie grupy armii środek, uczestniczył w operacji „Tajfun” przeciwko Moskwie, a następnie w dramatycznych odwrotach zimą 1941 i 1942 roku, jego wojska brały udział w okrążeniach oraz w brutalnej polityce okupacyjnej na terenach ZSRR, obejmującej represje wobec ludności cywilnej i zwalczanie partyzantki, w 1943 roku, po wypadku samochodowym i narastających różnicach co do dalszej strategii, został odwołany z frontu wschodniego i czasowo odsunięty od dowodzenia.

Latem 1944 roku, po klęskach w Normandii i po odwołaniu Gerda von Rundstedta, Hitler mianował von Klugego Naczelnym Dowódcą Frontu Zachodniego, Oberbefehlshaber West, i równocześnie dowódcą Grupy Armii B, od 3 lipca 1944 roku kierował walkami na zachodzie, próbując powstrzymać aliancki napór w Normandii, Kluge znalazł się w bardzo trudnej sytuacji między wymaganiami Hitlera nakazującymi fanatyczny opór a realiami frontu, gdzie przewaga aliancka w lotnictwie i sprzęcie czyniła dalszą obronę niezwykle trudną, dochodziło do napięć z innymi dowódcami, a po zamachu z 20 lipca 1944 roku podejrzenia Gestapo i kierownictwa nazistowskiego padły również na niego, ponieważ pozostawał w kontakcie z niektórymi oficerami krytycznymi wobec Hitlera.

13–15 sierpnia 1944 roku, w obliczu załamywania się frontu i okrążenia części wojsk w kotle Falaise, Kluge próbował prowadzić negocjacje i szukać dróg odwrotu, co jeszcze bardziej naraziło go na podejrzenia o nielojalność, 15 sierpnia został odwołany ze stanowiska dowódcy frontu zachodniego, a jego miejsce zajął Walter Model, dzień później Kluge otrzymał rozkaz stawienia się u Hitlera w kwaterze głównej, 17 sierpnia 1944 roku, w drodze przez Lotaryngię, w rejonie Dombasle sur Meurthe, popełnił samobójstwo, zażywając truciznę podczas podróży samochodem, oficjalnie ogłoszono, że zmarł w wyniku wypadku samochodowego lub nagłej choroby, aby ukryć fakt, że feldmarszałek odebrał sobie życie w obawie przed aresztowaniem i procesem, do końca życia pozostał postacią ściśle związaną z aparatem wojennym III Rzeszy, mimo późniejszych prób dystansowania się od niektórych decyzji Hitlera.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, CC BY-SA 3.0