12.06.1908 - 5.07.1975

Otto Skorzeny urodził się w 1908 roku w Wiedniu, a zmarł w 1975 roku w Madrycie. Współcześni historycy często nazywają go „cudowną bronią Hitlera”, a prasa aliantów ochrzciła „najniebezpieczniejszym człowiekiem Europy”. Z wykształcenia był inżynierem mechanikiem, ideologicznie zaś przekonanym austriackim nazistą. Wierzył, że problemy gospodarcze i polityczne Austrii po 1918 roku znikną po zjednoczeniu kraju z Niemcami, dlatego szybko związał się z ruchem narodowosocjalistycznym. Po Anschlussie Austrii w 1938 roku mógł już swobodnie działać w strukturach NSDAP i SS.

Został przyjęty do reprezentacyjnej jednostki Leibstandarte SS Adolf Hitler. Decydowały o tym między innymi jego imponujące warunki fizyczne, miał ponad 190 centymetrów wzrostu i znakomicie prezentował się na defiladach oraz uroczystościach partyjnych. Następnie skierowano go na front. Brał udział w kampaniach w Polsce, Holandii, Jugosławii i Związku Radzieckim. Wyróżniał się odwagą w walce, ale też skłonnością do konfliktów, pijackich awantur i niesubordynacji, co kilkakrotnie blokowało jego awanse.

Przełom w karierze nastąpił w 1943 roku, kiedy awansowano go do stopnia kapitana SS i powierzono mu dowództwo specjalnego oddziału komandosów SS-Jagdverbände. W tej roli wziął udział w słynnej akcji „Eiche”, znanej też jako „Dąb”, której celem było uwolnienie obalonego dyktatora Włoch Benito Mussoliniego z górskiego hotelu na Gran Sasso. Operacja zakończyła się sukcesem, a propaganda przypisała Skorzenemu niemal wyłączne zasługi, choć w rzeczywistości brały w niej udział także wyspecjalizowane oddziały spadochronowe Luftwaffe.

Rozgłos po Gran Sasso błyskawicznie dotarł do Hitlera. Posypały się odznaczenia, kolejne awanse i zadania specjalne. W 1944 roku Skorzeny brał udział w przygotowaniu nieudanego zamachu na przywódcę jugosłowiańskich partyzantów, Josipa Broz Tito, w rejonie Drvaru. Mimo porażki misji jego pozycja w aparacie SS nie ucierpiała. Uważano go za specjalistę od „niemożliwych operacji”.

Jeszcze w tym samym roku powierzono mu prowadzenie działań na Węgrzech. W ramach operacji „Mickey Mouse” próbowano porwać syna regenta Miklósa Horthyego w celu wywarcia presji politycznej. Kulminacją była operacja „Panzerfaust”, podczas której Skorzeny, korzystając z elementu zaskoczenia i siły wojsk pancernych, doprowadził do uprowadzenia Horthyego seniora i wymuszenia jego rezygnacji. Władzę przejęli pronazistowscy Strzałokrzyżowcy, a Niemcy zabezpieczyli kontrolę nad Węgrami i ich zasobami. Skorzeny otrzymał kolejny awans i umocnił reputację „człowieka od zadań specjalnych”.

W grudniu 1944 roku brał udział w ofensywie w Ardenach. Dowodził specjalną grupą sabotażową, której zadaniem było przedostanie się w amerykańskie tyły w zdobytych mundurach przeciwnika, dezorganizacja łączności, mylenie znaków drogowych i sianie paniki. Operacja nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, ale wywołała ogromny niepokój wśród aliantów, którzy zaczęli podejrzliwie traktować własnych żołnierzy. Pod koniec wojny Skorzeny, już w stopniu pułkownika SS, dowodził jednostką wielkości dywizji na froncie wschodnim, między innymi w rejonie Malborka i Schwedt nad Odrą, gdzie próbował opóźniać postępy Armii Czerwonej.

Ostatnimi oficjalnymi zadaniami Skorzenego były organizowanie oddziałów partyzanckich Werwolfu oraz przygotowanie obrony rzekomej „Twierdzy Alpejskiej”. W praktyce coraz większy nacisk kładziono na ewakuację i ukrywanie członków SS oraz majątku III Rzeszy. W kręgach powojennych legend pojawia się w tym momencie nazwa ODESSA, czyli Organizacja Pomocy Byłym SS-manom, i sieć kontaktów służących przerzutowi nazistów do Hiszpanii czy Ameryki Południowej. Skorzeny niewątpliwie odgrywał ważną rolę w tworzeniu takich siatek, choć dokładny zakres jego udziału pozostaje przedmiotem sporów historyków.

Po zakończeniu wojny Skorzeny oddał się w ręce Amerykanów. Stanął przed sądem wojskowym, oskarżony między innymi o nadużywanie alianckich mundurów podczas ofensywy w Ardenach. Został uniewinniony, ponieważ uznano, że działanie takie mieści się w granicach dopuszczalnych podstępów wojennych, o ile oddziały nie walczą w mundurach przeciwnika. Mimo to został ponownie internowany. W 1948 roku uciekł z obozu w Darmstadt, korzystając z pomocy dawnych towarzyszy z SS.

Schronienie znalazł w Hiszpanii generała Franco, gdzie otrzymał azyl i możliwość swobodnego działania. Założył dobrze prosperujące przedsiębiorstwo budowlane, co stanowiło znakomitą przykrywkę dla działalności polegającej na przerzucaniu byłych nazistów do Ameryki Południowej i innych krajów. Utworzył organizację o nazwie „Der Spinne” (Pająk), budując sieć kontaktów w Hiszpanii, Ameryce Łacińskiej i na Bliskim Wschodzie. Współpracował zarówno z reżimem Franco, jak i prezydentem Argentyny Juanem Perónem, a także kręgami skrajnej prawicy w innych krajach.

Skorzeny zmarł w 1975 roku w Madrycie jako zamożny przedsiębiorca i jedna z legend skrajnej prawicy. Do dziś nie wiadomo, ilu byłym esesmanom i nazistowskim zbrodniarzom pomógł uciec z Europy i wymknąć się sprawiedliwości. Jego biografia pozostaje przykładem, jak człowiek o dużych zdolnościach organizacyjnych, odwadze i inteligencji może wykorzystać je w służbie zbrodniczej ideologii, a następnie przez dziesięciolecia żyć spokojnie, unikając realnej odpowiedzialności.

Zdjęcie:
Public Domain, Wikimedia Commons