Karabin Gewehr 98, znany również jako Mauser 98, to niemiecki karabin powtarzalny, który został oficjalnie wprowadzony do uzbrojenia armii niemieckiej w 1898 roku. Konstrukcja ta stała się jednym z najbardziej wpływowych wzorów broni strzeleckiej przełomu XIX i XX wieku i zyskała uznanie dzięki wyjątkowej niezawodności, trwałości oraz wysokiej celności. Gewehr 98 był podstawowym karabinem armii niemieckiej podczas pierwszej wojny światowej i pośrednio wpłynął na uzbrojenie wielu armii świata.

Geneza Gewehr 98 sięga końca XIX wieku, kiedy europejskie państwa zaczęły odchodzić od broni jednostrzałowej i wprowadzać karabiny powtarzalne zasilane z magazynków oraz nowoczesną amunicję bezdymną. W Niemczech kluczową rolę w tym procesie odegrała firma Waffenfabrik Mauser, założona przez braci Paula i Wilhelma Mauserów, która już wcześniej zdobyła renomę dzięki udanym konstrukcjom eksportowym.

Bezpośrednim poprzednikiem Gewehr 98 był karabin Mauser M95, który wykorzystywał nowoczesny zamek ślizgowo obrotowy, jednak nie spełniał w pełni oczekiwań niemieckiego wojska. Dalsze prace konstrukcyjne doprowadziły do powstania nowego systemu zamkowego, znanego dziś jako system Mausera 98, cechującego się trzema ryglami, kontrolowanym podawaniem naboju oraz wyjątkową odpornością na wysokie ciśnienia. Po serii testów nowy karabin został przyjęty do służby jako Gewehr 98.

Podczas pierwszej wojny światowej Gewehr 98 był podstawowym uzbrojeniem niemieckiej piechoty i sprawdził się w trudnych warunkach frontowych, zarówno w walkach manewrowych, jak i pozycyjnych. Karabin zasilany był z pięcionabojowego, stałego magazynka ładowanego przy użyciu łódek. Jego długa lufa zapewniała wysoką prędkość wylotową pocisku oraz bardzo dobrą celność na dużych dystansach, co czyniło go skuteczną bronią zarówno dla strzelców liniowych, jak i wyborowych.

Po zakończeniu pierwszej wojny światowej Gewehr 98 był adaptowany do różnych ról, powstawały wersje skrócone, sportowe, myśliwskie oraz snajperskie. Konstrukcja zamka Mausera 98 stała się podstawą dla niezliczonych karabinów wojskowych i cywilnych produkowanych w Niemczech oraz poza ich granicami. W czasie drugiej wojny światowej standardowy Gewehr 98 został w dużej mierze zastąpiony przez Karabiner 98k, jednak starsze egzemplarze nadal znajdowały się w użyciu w jednostkach tyłowych, szkoleniowych oraz pomocniczych.

Gewehr 98 do dziś uznawany jest za jedną z najważniejszych konstrukcji w historii broni strzeleckiej. Jego solidność, przemyślana konstrukcja i wpływ na rozwój późniejszych karabinów sprawiają, że pozostaje on cenionym obiektem zainteresowania kolekcjonerów, historyków oraz miłośników klasycznej broni wojskowej.



Dane techniczne



Zdjęcie:
Armémuseum, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons