W 1941 roku Adolf Hitler przedstawił wstępne założenia dla superciężkiego czołgu przełamania. Zakładano bardzo silne opancerzenie oraz uzbrojenie w armatę kalibru 128 mm lub 150 mm w wieży, rozważano też wariant działa szturmowego o jeszcze większym kalibrze. Realizację projektu powierzono Ferdinandowi Porsche, a decyzje organizacyjne i produkcyjne koordynował resort uzbrojenia, z którym związany był Albert Speer. Projekt otrzymał oznaczenie Typ 205, a wczesna nazwa robocza była zmienna, ostatecznie przyjęto nazwę Maus.

Prace prowadzono w kilku odmianach rozwojowych, z których kluczowe były dwa prototypy, Typ 205 1 oraz Typ 205 2. Pierwszy prototyp był początkowo ukończony bez gotowej wieży bojowej i otrzymał obciążnik zastępczy, drugi prototyp był przewidziany jako pojazd z kompletną wieżą i pełnym uzbrojeniem. Równolegle wprowadzano poprawki wynikające z prób, dlatego oba prototypy różniły się detalami wyposażenia i częścią rozwiązań technicznych.

Podział zadań produkcyjnych był rozproszony. Kadłuby i wieże wraz z uzbrojeniem wytwarzała firma Krupp w zakładach w Essen. Elementy elektryczne układu napędowego, w tym generatory i silniki trakcyjne, przygotowywała Siemens Schuckert. Podwozie, zawieszenie i układ bieżny wykonywała Škoda w Pilźnie. Jednostki napędowe dostarczał Daimler Benz, a za wyposażenie, integrację podzespołów i montaż końcowy odpowiadały zakłady Alkett w Berlinie.

Maus otrzymał napęd spalinowo elektryczny. Silnik spalinowy napędzał generator, a energia elektryczna zasilała dwa silniki trakcyjne poruszające gąsienice. W prototypach stosowano różne jednostki napędowe, Typ 205 1 wykorzystywał silnik benzynowy Daimler Benz MB 509, natomiast Typ 205 2 przewidywano także z silnikiem wysokoprężnym Daimler Benz MB 517. Zastosowanie takiego układu poprawiało sterowanie momentem obrotowym, ale zwiększało masę, złożoność oraz ryzyko awarii, a także wymuszało modyfikacje wnętrza kadłuba i połączeń silnika z generatorami.

Uzbrojenie w pełnej konfiguracji obejmowało armatę 12,8 cm KwK 44 L 55 oraz sprzężoną armatę 7,5 cm KwK 44 L 36,5 umieszczoną w wieży. Jako uzbrojenie pomocnicze stosowano karabin maszynowy MG 34 kalibru 7,92 mm. W toku narad rozważano dodatkowe wyposażenie, w tym miotacz płomieni, jednak w praktyce odrzucono te pomysły ze względu na dalszy wzrost masy i komplikacje techniczne.

Próby prototypów rozpoczęły się pod koniec 1943 roku i były prowadzone między innymi w rejonie Böblingen, gdzie wykonywano jazdy terenowe oraz sprawdzano współpracę układu napędowego z podwoziem. Z uwagi na ogromną masę pojazdu problemy dotyczyły przede wszystkim niezawodności, chłodzenia, obciążenia przekładni elektrycznej i obsługi serwisowej w warunkach polowych. Równocześnie już na etapie prób stało się jasne, że produkcja seryjna na większą skalę byłaby bardzo trudna ze względu na zużycie surowców, wymagania transportowe i obciążenie przemysłu.

Pod koniec 1944 roku prace nad programem Maus zostały wstrzymane. Ostatecznie powstały dwa kadłuby i jedna kompletna wieża, a po zajęciu terenów testowych przez Armię Czerwoną elementy połączono w jeden zachowany do dziś egzemplarz muzealny. Maus nigdy nie został użyty bojowo, pozostając najbardziej skrajnym przykładem niemieckiej koncepcji superciężkiego czołgu przełamania.



Dane techniczne Typ 205 Maus



Zdjęcie:
Alan Wilson, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons