Pancerzownica rakietowa Panzerschreck, oficjalnie 8,8 cm Raketenpanzerbüchse, była niemiecką bronią przeciwpancerną piechoty z okresu II wojny światowej, przeznaczoną do wielokrotnego użytku. Powstała jako odpowiedź na rosnącą odporność alianckich czołgów i była rozwinięciem koncepcji wyrzutni rakietowej, która pozwalała pojedynczemu żołnierzowi zwalczać pojazdy pancerne na krótkich dystansach przy użyciu pocisku z głowicą kumulacyjną kalibru 88 mm.
W dokumentach i literaturze spotyka się oznaczenia RPzB 43 oraz RPzB 54. W praktyce RPzB 43 odnosi się do wcześniejszych egzemplarzy, natomiast RPzB 54 to wersja udoskonalona, w której wprowadzono osłonę chroniącą strzelca przed płomieniem i gazami wylotowymi. W końcowym okresie wojny pojawił się także wariant RPzB 54/1, skrócony i zmodyfikowany pod kątem poprawy własności użytkowych oraz zwiększenia praktycznej skuteczności na większym dystansie.
Produkcja Panzerschrecków była prowadzona w latach 1943, 1945 w zakładach niemieckiego przemysłu zbrojeniowego. Wytwarzanie opierało się na systemie kooperacji wielu fabryk, które dostarczały rury wyrzutni, elementy mechaniczne i elektryczne oraz podzespoły celownicze. Wśród producentów wymienia się między innymi firmę HASAG, a montaż i wytwarzanie części odbywały się w kilku lokalizacjach na terenie III Rzeszy. Łączną produkcję wszystkich wersji szacuje się na około 315 tysięcy egzemplarzy.
Konstrukcyjnie Panzerschreck był wyrzutnią bezodrzutową w formie stalowej rury, z zapłonem elektrycznym i celownikiem mechanicznym. Pocisk rakietowy po odpaleniu wytwarzał silny efekt wylotowy, co wymagało zachowania wolnej przestrzeni za strzelcem oraz ostrożności podczas użycia w ciasnych pomieszczeniach. W praktyce broń obsługiwał najczęściej dwuosobowy zespół, strzelec i amunicyjny, co przyspieszało przeładowanie i zwiększało szanse przetrwania podczas walki.
Panzerschreck był szeroko używany przez Wehrmacht, Waffen SS oraz inne formacje niemieckie na głównych frontach wojny. Najlepiej sprawdzał się w obronie, w walkach miejskich i w terenie, gdzie można było podejść do celu na krótki dystans. Jego zaletą była duża siła rażenia jak na broń piechoty, natomiast wadami były masa, dymienie, silny podmuch oraz ograniczony zasięg skuteczny, co narażało obsługę na ogień przeciwnika.
Dane techniczne RPzB 43, RPzB 54 Panzerschreck
| Kaliber |
88 mm |
| Długość |
1640 mm |
| Masa |
ok. 9,25 kg (wczesna) , ok. 11 kg (z osłoną) |
| Zasilanie |
jednostrzałowy |
| Prędkość wylotowa |
110 m/s |
| Zasięg skuteczny |
150 m (rpzb 54) , do ok. 180 m (rpzb 54/1) |
| Przebijalność pancerza |
do ok. 230 mm w warunkach idealnych |
Zdjęcie:
Bundesarchiv, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0