Moździerz 50 mm leichter Granatwerfer 36 (leGrW 36) był niemiecką bronią wsparcia piechoty wprowadzoną przed II wojną światową jako lekki moździerz drużyny, przeznaczony do rażenia celów na krótkich dystansach, takich jak stanowiska karabinów maszynowych, okopy, gniazda oporu oraz cele ukryte za przeszkodami terenowymi. Miał zapewnić pododdziałom piechoty możliwość szybkiego prowadzenia ognia pośredniego bez wzywania wsparcia artylerii.

leGrW 36 opracowano jako konstrukcję możliwie lekką i łatwą do przenoszenia przez żołnierzy. W praktyce moździerz obsługiwał niewielki zespół, a broń mogła być transportowana w częściach. Użytkowanie wykazało jednak, że przy kalibrze 50 mm ładunek bojowy pocisku jest ograniczony, a zasięg i efekt rażenia nie zawsze spełniają oczekiwania w warunkach frontowych. Z tego powodu w trakcie wojny rola leGrW 36 stopniowo malała, a ciężar wsparcia moździerzowego przejęły moździerze 81 mm.

Produkcja leGrW 36 była prowadzona od 1936 roku do początku lat czterdziestych na terenie Niemiec, w zakładach niemieckiego przemysłu zbrojeniowego oraz w systemie kooperacji, który obejmował wytwarzanie luf, podstaw, przyrządów celowniczych i oporządzenia. Broń była produkowana seryjnie w dużych ilościach, ponieważ stanowiła standardowy moździerz lekki Wehrmachtu w pierwszej fazie wojny. Łączną produkcję szacuje się na ponad 25 tysięcy egzemplarzy, a część z nich pozostawała w użyciu również po ograniczeniu zamówień.

Konstrukcyjnie leGrW 36 był klasycznym moździerzem gładkolufowym ładowanym od wylotu. Składał się z lufy, płyty oporowej oraz lekkiej podstawy z mechanizmami regulacji. Strzelał amunicją odłamkową i dymną, co pozwalało zarówno na niszczenie celów miękkich, jak i na stawianie zasłon dymnych. Zaletą była mobilność i szybkość przygotowania do strzału, wadami były niewielka siła rażenia pocisku oraz relatywnie krótki zasięg w porównaniu z moździerzami średnimi.

leGrW 36 był szeroko używany przez Wehrmacht i Waffen SS w kampanii w Polsce, Francji oraz w pierwszych latach walk na froncie wschodnim. W miarę postępu wojny broń była coraz częściej wycofywana z pierwszej linii, kierowana do jednostek drugorzutowych lub zastępowana innymi środkami wsparcia. Mimo ograniczeń leGrW 36 pozostaje ważnym przykładem niemieckich prób zapewnienia drużynie piechoty własnej broni ognia pośredniego.


Dane techniczne 50 mm leGrW 36



Zdjęcie: Andrew Bossi, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0