Główny Urząd Sądownictwa SS (Hauptamt SS-Gericht) był jednym z dwunastu głównych urzędów SS i pełnił funkcję centralnego „ministerstwa sprawiedliwości” dla SS oraz podległych jej formacji policyjnych. Mieścił się w Monachium (Karlstrasse 10), a od sierpnia 1942 roku jego szefem był SS-Obergruppenführer Franz Breithaupt, jeden z najbliższych współpracowników Himmlera, który kierował urzędem aż do końca wojny. Wcześniej funkcję tę sprawował SS-Obergruppenführer Paul Scharfe.

Podstawowym zadaniem tej instytucji było sprawowanie władzy nad wewnętrznym sądownictwem SS i policji. Główny Urząd Sądownictwa SS formułował przepisy i kodeksy obowiązujące w SS, prowadził postępowania wyjaśniające, nadzorował śledztwa oraz organizował i kontrolował sieć sądów SS i policji. Sądy te miały w praktyce takie same uprawnienia jak trybunały wojskowe Wehrmachtu i orzekały w pierwszej i ostatniej instancji – bez możliwości odwołania. W gestii urzędu leżał również nadzór nad więzieniami SS i policji oraz całym systemem kar dyscyplinarnych. Z czasem pod Hauptamt SS-Gericht podlegało do 38 regionalnych sądów SS i policji, w których pracowało ponad 600 prawników- oficerów SS posiadających kwalifikacje sędziowskie.

Stopniowo rozszerzano zakres właściwości tej szczególnej „jurysdykcji SS”. Z dniem 9 kwietnia 1940 roku włączono w jej zakres Policję Bezpieczeństwa (Sipo), a od 1942 roku stopniowo obejmowano całość aparatu policyjnego III Rzeszy. Oznaczało to, że członkowie SS i policji byli zasadniczo wyjęci spod kontroli sądów cywilnych i wojskowych- odpowiadali wyłącznie przed własnym sądownictwem SS. Od 1943 roku pod jurysdykcję Głównego Urzędu Sądownictwa SS włączano kolejne formacje, takie jak Bahnschutz (ochrona kolei) czy formacje straży pożarnej, co jeszcze bardziej poszerzało zasięg tej odrębnej, partyjno-policyjnej „sprawiedliwości”. W ostatniej fazie wojny sądy SS mogły orzekać nawet wobec cywilów i jeńców wojennych na terenach operacyjnych, co czyniło z Hauptamt SS-Gericht jedno z narzędzi utrwalania totalitarnego państwa, w którym prawo podporządkowano ideologii i „woli Führera”, a nie obiektywnym zasadom sprawiedliwości.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, CC BY-SA 3.0