Osobisty Sztab Reichsführera SS (Hauptamt Persönlicher Stab Reichsführer-SS) miał swoją siedzibę w Berlinie i był faktycznie prywatnym „gabinetem” Heinricha Himmlera, podporządkowanym bezpośrednio tylko jemu. Powstał w 1933 roku jako niewielka kancelaria, która miała koordynować wszystkie sprawy i projekty, które Himmler chciał prowadzić poza zwykłym aparatem SS i państwa. Na jego czele stanął SS-Obergruppenführer Karl Wolff, najbliższy adiutant i zaufany współpracownik Himmlera, pełniący równocześnie funkcję oficera łącznikowego SS przy Hitlerze. W 1942 roku, po konflikcie z Himmlerem, Wolffa zastąpił SS-Obergruppenführer Maximilian von Herff, który kierował Sztabem Osobistym do końca wojny.

Urząd ten odpowiadał za całą sferę spraw, które nie mieściły się w kompetencjach innych głównych urzędów SS, a zarazem były dla Himmlera szczególnie ważne. Do zadań Osobistego Sztabu należała organizacja ceremonii i wizyt ważnych osobistości, przygotowywanie programów podróży Reichsführera SS, prowadzenie jego korespondencji, rozpatrywanie wniosków o przyznawanie odznaczeń i wyróżnień, a także pośredniczenie w kontaktach Himmlera z różnymi urzędami partyjnymi i państwowymi. Sztab przekazywał też jego „życzenia” i polecenia do innych struktur SS, działając jak centralny punkt koordynacyjny między osobą Himmlera a rozległym aparatem SS.

Pod Osobisty Sztab Reichsführera SS podciągnięto również szereg specjalnych projektów ideologicznych. To tutaj trafił m.in. program „Lebensborn”- sieć domów macierzyńskich i instytucji wspierających „rasowo wartościowe” matki i dzieci, wyłączony w 1938 roku z Głównego Urzędu Rasy i Osadnictwa i podporządkowany bezpośrednio Himmlerowi. W ramach Sztabu działało także „Ahnenerbe”- Towarzystwo Badań nad Dziedzictwem Przodków, prowadzące pseudo-naukowe badania mające „udowodnić” rzekomą wyższość rasową Germanów, organizujące ekspedycje naukowe i odgrywające rolę w ideologicznym uzasadnianiu zbrodni reżimu. Od 1942 roku „Ahnenerbe” funkcjonowało jako „Amt A” w strukturze Hauptamt Persönlicher Stab, co jeszcze mocniej wiązało ten projekt z osobą Himmlera.

Osobisty Sztab Reichsführera SS zajmował się również nadzorem nad innymi inicjatywami Himmlera, takimi jak rozbudowa zamku Wewelsburg jako „ideologicznego centrum” SS, udział w pracach nad planem czteroletnim czy rozmaite przedsięwzięcia kulturalne i propagandowe. Był więc instytucją o bardzo szerokim, często nieformalnie określonym zakresie działania- wszystko, czym osobiście interesował się Himmler, a co nie „pasowało” do innych urzędów, trafiało właśnie do jego Osobistego Sztabu, który z pozoru administracyjny i ceremonialny, w rzeczywistości odgrywał istotną rolę w ideologicznym i organizacyjnym centrum władzy SS.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, CC-BY-SA 3.0