Hauptamt Dienststelle „Heissmeyer” było jednym z głównych urzędów SS, powołanym po to, by skupić w jednych rękach kontrolę SS nad systemem elitarnej edukacji młodzieży w III Rzeszy. Na jego czele stał SS-Obergruppenführer August Heissmeyer, wcześniej szef Głównego Urzędu SS, który od 1941 roku objął funkcję szefa nowo utworzonego urzędu noszącego jego nazwisko.

Urząd ten był odpowiedzialny za wpływ SS na szkolnictwo średnie i wyższe, zwłaszcza na sieć elitarnych szkół Nationalpolitische Erziehungsanstalten (Napola) oraz tzw. Adolf-Hitler-Schulen. Napole miały wychowywać przyszłych przywódców państwa – politycznych, administracyjnych i wojskowych- a po podporządkowaniu ich Heissmeyerowi od 1940 roku znalazły się pod bezpośrednią opieką SS. Hauptamt Dienststelle „Heissmeyer” nadzorował program nauczania, organizował szkolenie kadry pedagogicznej, wspierał szkoły materiałowo i kadrowo oraz dbał o to, by absolwenci byli kierowani w pierwszej kolejności do SS, policji i innych kluczowych instytucji reżimu.

W ramach tego systemu edukacja członków SS i ich rodzin, a także młodzieży „rasowo pożądanej”, miała tworzyć swoistą „kuźnię kadr” dla SS i NSDAP. Kandydaci do takich szkół przechodzili selekcję pod względem zdrowia, sprawności fizycznej, wyników w nauce i „czystości rasowej”. Życie w szkołach podporządkowanych Heissmeyerowi było silnie zmilitaryzowane: dominowały dyscyplina, musztra, sport, zajęcia terenowe i intensywna indoktrynacja polityczna.

Wstępując do jednej z takich szkół, kadeci otrzymywali mundur i wyposażenie nawiązujące do umundurowania formacji młodzieżowych i SS. W praktyce korzystano głównie z umundurowania Deutsches Jungvolk i Hitlerjugend, a struktura stopni uczniowskich wzorowana była na tych organizacjach; Heissmeyer rozważał wprowadzenie typowo „esesowskich” mundurów i rang, ale ostatecznie zachowano system młodzieżowy, wzmacniając jednocześnie symboliczny związek szkół z SS.

Sieć szkolnictwa nadzorowana przez Hauptamt Dienststelle „Heissmeyer” wychodziła poza granice przedwojennej Rzeszy, obejmując również młodzież spośród Volksdeutschów- Niemców zamieszkujących tereny przyłączone lub okupowane. Dla nich tworzono specjalne „Reichsschulen” i inne placówki, które miały przygotować „nową elitę” złożoną z osadników i działaczy lojalnych wobec reżimu. W ten sposób urząd Heissmeyera stał się ważnym narzędziem budowy przyszłych elit nazistowskich w skali ogólnoniemieckiej i paneuropejskiej, łącząc system edukacji z ideologią rasową i strukturą władzy SS.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, CC-BY-SA 3.0