Stielhandgranate, potocznie nazywany granatem trzonkowym, był jednym z najbardziej rozpoznawalnych niemieckich granatów używanych w drugiej wojnie światowej. W praktyce był to granat zaczepny, którego cienkościenna głowica dawała przede wszystkim silny efekt podmuchowy, a niewielką liczbę naturalnych odłamków, dlatego w działaniach bojowych często ceniono go za możliwość wykonania dalekiego i celnego rzutu oraz za mniejsze ryzyko rażenia własnych żołnierzy przy ataku.
Wersja wprowadzona w 1924 roku została przyjęta jako Stielhandgranate 24 z zapalnikiem Brennzunder 24. Konstrukcja składała się z metalowej głowicy z ładunkiem wybuchowym oraz drewnianej rękojeści, wewnątrz której prowadzono linkę uruchamiającą zapalnik cierny. Użytkownik odkręcał dolną osłonę, pociągał linkę i po krótkim opóźnieniu następowała detonacja. Typowy czas opóźnienia wynosił około 4 do 5 sekund.
Produkcja Stielhandgranate 24 była rozproszona i prowadzona na dużą skalę przez wiele niemieckich zakładów. Elementy metalowe, takie jak głowice i części zapalników, wytwarzały różne przedsiębiorstwa metalowe pracujące dla niemieckiej administracji uzbrojenia, a rękojeści dostarczały zakłady stolarskie i kooperanci. Identyfikacja producentów była realizowana przez oznaczenia i kody nanoszone na elementach, co pozwalało służbom uzbrojenia rozpoznać wytwórcę i partię.
W czasie wojny zwiększano możliwości rażenia odłamkami poprzez stosowanie nakładanej tulei odłamkowej, znanej jako splitterring, która po założeniu zmieniała charakter działania z typowo zaczepnego na bardziej odłamkowy. Równolegle ulepszano elementy zapalające, między innymi pod kątem odporności na wilgoć, a w późniejszym okresie wdrożono uproszczoną wersję granatu, znaną jako Model 43, która miała ułatwiać produkcję.
Skala wytwarzania była ogromna, a sama wersja Stielhandgranate 24 osiągnęła produkcję rzędu dziesiątek milionów sztuk, często podaje się około 75,5 miliona dla modelu 24. Granaty tego typu trafiły również poza Europę, w tym do Azji, gdzie powstawały konstrukcje inspirowane niemieckim wzorem, między innymi w Japonii.
Dane techniczne
| Długość |
356 mm |
| Masa |
0,48 kg |
| Masa ładunku wybuchowego |
165 g |
| Zapalnik |
Brennzunder 24 |
| Czas reakcji |
4 do 5 s |
Zdjęcie:
CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons