23.05.1896 - 17.05.1966

Felix Martin Julius Steiner urodził się 23 maja 1896 roku w Stalluponen w Prusach Wschodnich, w rodzinie nauczycielskiej, dzieciństwo spędził w środowisku pruskiej prowincji, a po zdaniu matury w 1914 roku zgłosił się na ochotnika do armii pruskiej, został przydzielony do 41 pułku piechoty „von Boyen” i już od pierwszych miesięcy pierwszej wojny światowej walczył na froncie zachodnim, a później także na innych odcinkach, awansował do stopnia podporucznika i został odznaczony Krzyżem Żelaznym drugiej i pierwszej klasy za odwagę na polu walki.

Po zawieszeniu broni w 1918 roku Steiner nie zrezygnował z kariery wojskowej, w 1919 roku wstąpił do wschodniopruskiego Freikorpsu i dowodził kompanią w oddziałach ochotniczych, które walczyły o utrzymanie kontroli niemieckiej na zagrożonych terenach, następnie został przyjęty do Reichswehry, regularnej armii Republiki Weimarskiej, w latach dwudziestych pełnił różne funkcje dowódcze i szkoleniowe, zajmował się między innymi opracowywaniem nowych metod treningu piechoty, w 1927 roku został awansowany na kapitana, był adiutantem pułku w Królewcu i instruktorem na kursach dowódczych, zyskując opinię oficera bardzo zainteresowanego nowoczesną taktyką i wyszkoleniem.

Na początku lat trzydziestych Steiner został dowódcą kompanii w Reichswehrze, w 1933 roku odszedł z armii i przeszedł do policji krajowej, obejmując funkcje związane ze szkoleniem w zachodnich okręgach policyjnych, w tym samym okresie wstąpił do NSDAP i związał się z aparatem bezpieczeństwa nowego reżimu, w 1935 roku przeniósł się do SS, trafił do oddziałów dyspozycyjnych SS, SS Verfügungs­truppe, najpierw jako oficer szkoleniowy i dowódca batalionu, szybko awansował do stopnia SS Standartenführera i został mianowany dowódcą pułku SS „Deutschland”, jednego z głównych oddziałów bojowych formującej się zbrojnej części SS.

Na początku drugiej wojny światowej Steiner dowodził pułkiem SS „Deutschland” w ramach dywizji SS Verfügungsdivision, brał udział w agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku, a następnie w kampanii francuskiej w 1940 roku, pułk walczył w Belgii, Holandii i we Francji, biorąc udział zarówno w walkach frontowych, jak i w działaniach przeciwpartyzanckich, za dowodzenie w tych kampaniach Steiner został odznaczony Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego, a jego rola w rozbudowie oddziałów Waffen SS została dostrzeżona przez Heinricha Himmlera, który powierzył mu utworzenie nowej dywizji ochotniczej.

Pod koniec 1940 roku Steiner stanął na czele formowanej dywizji SS „Wiking”, która została zorganizowana wokół pułku „Germania” i w której obok Niemców służyli też ochotnicy z innych krajów, przede wszystkim z Danii, Norwegii, Holandii, Belgii, Finlandii i Estonii, dywizja od 1941 roku walczyła na froncie wschodnim, początkowo jako jednostka zmotoryzowana, a później jako dywizja pancerna, brała udział w inwazji na Związek Radziecki, walkach na Ukrainie, Kaukazie, nad Dnieprem i pod Czerkasami, jej żołnierze uczestniczyli zarówno w regularnych bitwach frontowych, jak i w brutalnych działaniach przeciw ludności cywilnej, co wiązało jednostkę z udokumentowanymi zbrodniami wojennymi na okupowanych terenach.

W czasie dowodzenia dywizją „Wiking” Steiner awansował w hierarchii Waffen SS, 9 listopada 1940 roku otrzymał stopień SS Oberführera, 1 stycznia 1942 roku SS Brigadeführera i generała majora Waffen SS, a następnie SS Gruppenführera i generała porucznika Waffen SS, w 1943 roku został przeniesiony na wyższy szczebel dowodzenia i objął dowództwo III (germanickiego) Korpusu Pancernego SS, który skupiał kilka dywizji Waffen SS o dużym udziale zagranicznych ochotników, korpus ten walczył na froncie wschodnim, między innymi w rejonie Narwy i na tzw. linii Tannenberga, próbując powstrzymywać sowieckie natarcia w krajach bałtyckich.

W lipcu 1943 roku Steiner awansował do stopnia SS Obergruppenführera i generała Waffen SS, w styczniu 1945 roku został mianowany dowódcą 11 Armii Pancernej SS, która w ramach nowo utworzonej Grupy Armii Wisła miała osłaniać podejścia do Berlina od strony Wisły i Odry, w praktyce były to jednostki niepełne, słabo wyposażone i wymieszane, gdy w kwietniu 1945 roku Hitler zażądał od tzw. Zgrupowania Armijnego „Steiner”, Armeeabteilung Steiner, natychmiastowego przeprowadzenia uderzenia od północy w celu odblokowania Berlina, Steiner odmówił wykonania rozkazu, wskazując, że jego oddziały są zbyt słabe, aby przełamać radziecką ofensywę, kilka dni później, 3 maja 1945 roku, wraz z resztkami podległych wojsk poddał się Brytyjczykom.

Po kapitulacji Steiner został internowany przez aliantów, do 1948 roku przebywał w obozach i więzieniach, był przesłuchiwany i rozważano postawienie mu zarzutów zbrodni wojennych, ostatecznie nie stanął przed głównymi trybunałami, został zwolniony z internowania i powrócił do cywilnego życia w Niemczech Zachodnich, nie pełnił już żadnych funkcji wojskowych, ale utrzymywał kontakty z dawnymi oficerami Waffen SS oraz uczestniczył w dyskusjach o roli armii w nowym państwie.

W latach pięćdziesiątych Steiner był współzałożycielem organizacji HIAG, stowarzyszenia byłych żołnierzy Waffen SS, która prowadziła kampanię na rzecz rehabilitacji prawnej i historycznej tej formacji, w swoich książkach i artykułach, takich jak „Die Freiwilligen der Waffen SS” i „Die Armee der Geächteten”, przedstawiał Waffen SS przede wszystkim jako formację frontową, pomijając lub umniejszając jej udział w zbrodniach reżimu nazistowskiego, po zwolnieniu z internowania mieszkał głównie w Bawarii, zajmował się publicystyką wojskową i działalnością kombatancką, zmarł 12 maja 1966 roku w Monachium, został pochowany na cmentarzu Perlacher Forst, a jego postać do dziś budzi kontrowersje jako jednego z głównych dowódców Waffen SS i propagatorów powojennego mitu „czystej” formacji frontowej.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0