Armata przeciwpancerna 75 mm PaK 97/38 (Panzerabwehrkanone 97/38) była niemiecką armatą przeciwpancerną opracowaną w czasie II wojny światowej jako rozwiązanie przejściowe, mające szybko zwiększyć siłę ognia jednostek przeciwpancernych. Konstrukcja powstała poprzez połączenie francuskiej lufy armaty polowej 75 mm wzór 1897 z niemieckim łożem armaty przeciwpancernej PaK 38. Celem było wykorzystanie zdobycznych zasobów sprzętowych i szybkie wprowadzenie do służby działa zdolnego do zwalczania lepiej opancerzonych czołgów przeciwnika.

PaK 97/38 zaprojektowano jako broń o umiarkowanej masie, możliwą do holowania przez standardowe ciągniki artyleryjskie, a w sprzyjających warunkach także do przetaczania na krótkich dystansach przez obsługę. W porównaniu do PaK 38 armata była cięższa i miała wyższy profil, co utrudniało maskowanie, jednak oferowała znacznie większy kaliber i możliwość stosowania skuteczniejszej amunicji kumulacyjnej.

Produkcja PaK 97/38 rozpoczęła się w 1942 roku i była prowadzona na terenie Niemiec w zakładach zajmujących się modernizacją i adaptacją zdobycznego uzbrojenia. Wytwarzanie polegało głównie na montażu francuskich luf na niemieckich łożach oraz dostosowaniu mechanizmów do standardów Wehrmachtu. Broń była produkowana w stosunkowo krótkim czasie i w ograniczonej liczbie, łączną produkcję szacuje się na około 3700 egzemplarzy.

Konstrukcyjnie PaK 97/38 była armatą z zamkiem śrubowym, strzelającą amunicją scaloną. Kluczową rolę w jej skuteczności odgrywała amunicja kumulacyjna, która umożliwiała przebijanie pancerza niezależnie od prędkości wylotowej. Dzięki temu PaK 97/38 mogła zwalczać czołgi średnie i niektóre cięższe konstrukcje z krótszych dystansów, mimo że klasyczna amunicja przeciwpancerna miała ograniczoną efektywność. Wadą była niska prędkość początkowa, utrudniająca celne zwalczanie ruchomych celów na większych odległościach.

PaK 97/38 była używana przez Wehrmacht głównie na froncie wschodnim oraz w jednostkach obrony wybrzeża i formacjach drugorzutowych. Armata ta pełniła rolę uzupełniającą wobec nowocześniejszych dział 75 mm PaK 40, szczególnie tam, gdzie brakowało nowego sprzętu. Choć nie była konstrukcją idealną, pozwoliła w krótkim czasie wzmocnić potencjał przeciwpancerny niemieckich jednostek w krytycznym okresie wojny.


Dane techniczne 75 mm PaK 97/38



Zdjęcie:
Wikimedia Commons, Public Domain