Armata polowa 75 mm FK 18 (7,5 cm Feldkanone 18) była niemiecką armatą artylerii polowej wprowadzoną do służby w 1938 roku, używaną następnie również w okresie II wojny światowej w ograniczonych ilościach jako uzupełnienie uzbrojenia jednostek artyleryjskich. Przeznaczono ją do prowadzenia ognia pośredniego na średnich dystansach, do zwalczania celów odkrytych, stanowisk broni maszynowej, punktów oporu, kolumn transportowych oraz do ostrzału rejonów koncentracji przeciwnika. W porównaniu z haubicami 105 mm leFH 18 oferowała bardziej płaską trajektorię lotu pocisku i dobrą celność w zadaniach typowych dla armat polowych, szczególnie przy ogniu na wprost i w ostrzale na mniejszych kątach podniesienia.
FK 18 opracowano jako konstrukcję wykorzystującą sprawdzone rozwiązania mechaniczne, z naciskiem na niezawodność i prostotę obsługi. Projekt był związany z niemieckim przemysłem zbrojeniowym, a w literaturze najczęściej wskazuje się firmę Krupp jako głównego wykonawcę konstrukcji. Działo było holowane, w praktyce najczęściej ciągiem motorowym, ponieważ masa i wymagania transportowe ograniczały przydatność zaprzęgu konnego. Choć FK 18 miała wypełniać rolę nowoczesnej armaty polowej, w realiach wojny pozostawała w dużej mierze rozwiązaniem uzupełniającym wobec szerzej używanych haubic 105 mm.
Produkcja FK 18 była prowadzona przed wojną i w jej początkowym okresie w niewielkiej skali, co sprawiło, że broń nie stała się tak powszechna jak leFH 18. Wytwarzanie obejmowało lufy, zamki, łoża, mechanizmy oporopowrotne oraz przyrządy celownicze, a część podzespołów powstawała w systemie kooperacji. Niewielka liczba wyprodukowanych egzemplarzy powodowała, że FK 18 pełniła rolę uzupełniającą i trafiała do jednostek tam, gdzie potrzebowano armat o bardziej płaskiej trajektorii lub gdzie występowały braki sprzętowe.
Konstrukcyjnie FK 18 była armatą z zamkiem klinowym, strzelającą amunicją rozdzielnego ładowania (pocisk i ładunek miotający w łusce ładowane osobno). Lufa o długości odpowiadającej klasie dział polowych zapewniała stabilne parametry balistyczne i dobrą celność. Działo osadzono na dwuogonowym łożu, co dawało dobrą stabilność podczas strzału i ułatwiało obsługę w polu. Zaletą była celność i korzystna trajektoria pocisku, wadami natomiast większe wymagania transportowe oraz mniejsza uniwersalność w porównaniu z haubicą, szczególnie przy rażeniu celów ukrytych za przeszkodami terenowymi.
FK 18 była używana przez Wehrmacht na różnych frontach II wojny światowej głównie w jednostkach artylerii polowej, jednak ze względu na ograniczoną liczebność nie stanowiła standardowego wyposażenia na taką skalę jak haubice 105 mm. Wykorzystywano ją w działaniach obronnych i ofensywnych, do wsparcia ogniowego na średnich dystansach, w ogniu nękającym oraz w zadaniach kontrbateryjnych, tam gdzie charakterystyka armaty polowej była pożądana.
Dane techniczne 75 mm FK 18
| Kaliber |
75 mm |
| Długość lufy |
ok. 1940 mm |
| Masa |
ok. 1120 kg |
| Obsługa |
6, 8 żołnierzy |
| Masa pocisku |
ok. 5,83 kg |
| Prędkość wylotowa |
ok. 485 m/s |
| Zasięg skuteczny |
do ok. 9000 m |
| Zasięg maksymalny |
ok. 9425 m |
Zdjęcie:
Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0