Bergepanther był niemieckim pojazdem technicznym i ewakuacyjno naprawczym opracowanym w czasie II wojny światowej jako odpowiedź na rosnące problemy eksploatacyjne czołgów PzKpfw V Panther. Ciężkie, skomplikowane technicznie wozy bojowe często ulegały awariom mechanicznym, a ich ewakuacja przy użyciu lżejszych ciągników była niewystarczająca. Z tego powodu zdecydowano się stworzyć specjalistyczny pojazd zabezpieczenia technicznego oparty bezpośrednio na podwoziu Panthery.
Prace nad Bergepantherem rozpoczęto w 1943 roku. Pierwsze egzemplarze powstały na bazie czołgów Panther Ausf. D, z których usunięto wieżę i dostosowano kadłub do zadań technicznych. Za opracowanie konstrukcji odpowiadały zakłady MAN w Norymberdze, które zbudowały pierwszą krótką serię pojazdów. Następnie produkcja została rozszerzona i realizowana była również przez zakłady Henschel w Kassel, Daimler Benz w Berlinie oraz Demag. Produkcja trwała do końca 1944 roku, a łączna liczba zbudowanych pojazdów wszystkich odmian wyniosła około 300 egzemplarzy.
Bergepanther występował w kilku odmianach różniących się szczegółami konstrukcyjnymi oraz wyposażeniem. Najwcześniejsze wersje bazowały na Panther Ausf. D i A i były prowizorycznymi wozami bez dźwigu, wyposażonymi jedynie w wciągarkę i osprzęt holowniczy. Późniejsze wersje otrzymały stały dźwig obrotowy o udźwigu około 1,5 tony, lemiesz kotwiący w tylnej części kadłuba oraz rozbudowany zestaw narzędzi technicznych. Ostateczna wersja oparta na podwoziu Panther Ausf. G była najbardziej dopracowana i przystosowana do długotrwałej eksploatacji frontowej.
Napęd Bergepanthera stanowił silnik Maybach HL 230 P30, dwunastocylindrowy silnik benzynowy w układzie V, chłodzony cieczą, o mocy 700 KM. Była to ta sama jednostka napędowa, którą stosowano w późnych wersjach czołgu Panther oraz w Jagdpantherze. Zapewniała ona dobrą mobilność, choć przy dużej masie pojazdu zużycie paliwa było bardzo wysokie.
Podstawowym zadaniem Bergepanthera było holowanie uszkodzonych czołgów Panther, Tiger oraz Jagdpanther, a także wykonywanie napraw polowych. Pojazd wyposażony był w silną wciągarkę o udźwigu około 40 ton, zestaw lin stalowych, haki holownicze oraz dźwig umożliwiający wymianę silnika lub innych ciężkich podzespołów. Dzięki temu mógł prowadzić działania ratownicze bez konieczności odsyłania pojazdów do zaplecza warsztatowego.
Uzbrojenie Bergepanthera było ograniczone i miało charakter wyłącznie obronny. Standardowo montowano jeden karabin maszynowy MG 34 lub MG 42 kalibru 7,92 mm, często na podstawie przeciwlotniczej. Nie istniała wersja seryjna uzbrojona w działko 20 mm, a takie rozwiązania pojawiały się jedynie w pojedynczych, improwizowanych egzemplarzach frontowych.
Bergepanther był używany od 1944 roku na wszystkich głównych frontach, w tym w Normandii, we Włoszech oraz na froncie wschodnim. Odegrał istotną rolę w utrzymaniu sprawności niemieckich jednostek pancernych, choć jego liczba była zbyt mała, by w pełni zaspokoić potrzeby Wehrmachtu. Pomimo problemów technicznych typowych dla podwozia Panther, uznawany był za jeden z najlepszych wozów zabezpieczenia technicznego II wojny światowej i stał się wzorem dla powojennych konstrukcji tego typu.
Dane techniczne Bergepanther
| Masa całkowita |
około 45 000 kg |
| Długość |
8,08 m |
| Szerokość |
3,27 m |
| Wysokość |
2,74 m |
| Silnik |
Maybach HL 230 P30, 12 cylindrowy, benzynowy, 700 KM |
| Prędkość maksymalna |
46 km/h na drodze, około 20 km/h w terenie |
| Zasięg |
około 200 km na drodze, około 100 km w terenie |
| Załoga |
3 do 4 osób |
| Wyposażenie specjalne |
wciągarka, dźwig obrotowy, lemiesz kotwiący, zestaw narzędzi technicznych |
| Uzbrojenie |
karabin maszynowy MG 34 lub MG 42 kalibru 7,92 mm |
Zdjęcie:
Public domain, Wikimedia Commons