W 1941 roku uznano, że czołg lekki PzKpfw II nie spełnia już wymagań pola walki, jednak jego podwozie pozostawało wartościowe, a linie produkcyjne działały sprawnie. W związku z tym zdecydowano się wykorzystać istniejącą bazę i stworzyć niszczyciel czołgów. Tak powstał Marder II, lekki Panzerjäger o odkrytym stanowisku bojowym, którego główną zaletą była możliwość montażu armat o dużej skuteczności przeciwpancernej na dostępnych podwoziach.

Marder II występował w dwóch głównych odmianach, różniących się podwoziem i uzbrojeniem. Pierwsza linia wersji opierała się na klasycznym podwoziu PzKpfw II, wykorzystywano przede wszystkim podwozia starszych serii oraz nowe podwozia Ausf F, na których montowano armatę 7,5 cm PaK 40. W tej odmianie zastosowano przebudowaną nadbudowę z tylnym przedziałem bojowym, a silnik przesunięto w celu poprawy rozkładu masy i zapewnienia miejsca dla działa oraz obsługi. Drugą linię stanowiła wersja oparta na podwoziu PzKpfw II Ausf D i Ausf E, czyli odmianach szybkobieżnych z innym zawieszeniem, gdzie instalowano armatę 7,62 cm PaK 36 r, będącą adaptacją zdobycznych radzieckich dział 76,2 mm do standardów niemieckich.

W obu odmianach stanowisko działa osłaniała lekka tarcza pancerna, a cały przedział bojowy pozostawał otwarty od góry i w dużym stopniu od tyłu, co zwiększało widoczność i ułatwiało obsługę, ale pogarszało ochronę załogi przed odłamkami, ostrzałem broni strzeleckiej i działaniem artylerii. W praktyce Marder II był pojazdem skutecznym w zasadzkach i w obronie, natomiast w walce w terenie otwartym wymagał ostrożnego użycia i osłony.

Marder II był produkowany do 1944 roku, a łączna liczba wozów i przebudów wyniosła 1217 egzemplarzy. Produkcję i montaż realizowały zakłady niemieckie pracujące przy rodzinie PzKpfw II, a przebudowy wykonywano w przedsiębiorstwach z zapleczem do budowy pojazdów pancernych i integracji uzbrojenia. Wóz spotykano na wszystkich frontach, jednak szczególnie często trafiał na front wschodni, gdzie niemieckie oddziały potrzebowały tanich i szybkich w produkcji niszczycieli czołgów.

Skuteczność Mardera II wynikała przede wszystkim z zastosowanych armat. 7,5 cm PaK 40 była w stanie zwalczać większość alianckich czołgów średnich i ciężkich na typowych dystansach bojowych, natomiast 7,62 cm PaK 36 r również posiadała bardzo dobre właściwości przeciwpancerne. Ograniczenia wynikały głównie z ochrony i sylwetki, a nie z siły ognia. W końcowym okresie wojny pojazdy tej klasy były stopniowo wypierane przez niszczyciele czołgów o niskiej sylwetce i pełnym opancerzeniu, jednak Mardery pozostały w użyciu do samego końca wojny w jednostkach drugiej linii.



Dane techniczne Marder II, główne odmiany



Zdjęcie:
Bundesarchiv, Bild 101I-197-1238-16 / CC BY-SA 3.0